Podsumowanie Forum

ZINTEGROWANY EUROPEJSKI PRZEMYSŁ 4.0

POTRZEBUJE DOSTĘPU BEZPRZEWODOWEGO JAK ŚWIATŁOWODOWEGO

X Forum gospodarcze TIME będzie spotkaniem europejskiego przemysłu cyfrowego organizowanego przez organizacje przedsiębiorstw zrzeszonych w KIGEiT, PIIT i ZVEI. W Warszawie spotkają się przedstawiciele firm europejskich stanowiących czołówkę przedsiębiorstw realizujących transformację przemysłową jako Industrie 4.0. Istotą tego procesu jest szybkie pogłębianie współpracy przedsiębiorstw we wszystkich obszarach działalności gospodarczej. Pionowa i pozioma integracja procesów zarządzania łańcuchami wartości ma charakter globalny.

Kierunki i techniczne narzędzia integracji dyktowane są ekonomią skali i przyspieszającą innowacyjnością,
a cyfryzacja stała się jej dominującym przejawem.
W czasie IX-go FG TIME rozpoczęliśmy publiczną dyskusję nad konsekwencjami społeczno-gospodarczymi tych procesów. Koncentrowaliśmy się na tych dziedzinach,
w których zmiany odbywają się szczególnie szybko. Termin „Przemysł 4.0” przestał już być hasłem marketingowym przyszłości i dotyczy obecnych procesów zmian technologicznych i organizacyjnych. Tezę, że weszliśmy
w czwartą epokę rozwoju przemysłu, potwierdza rzeczywistość gospodarcza. Europejski przemysł jest światowym liderem tej transformacji. Poziom rozwoju Przemysłu 4.0 postrzegamy poprzez wielkość rynku Internetu Rzeczy (IoT). Niezależnie od definicji, jego rozwój analizowany jest w trzech obszarach:

  • rynek urządzeń powszechnego użytku (klienta końcowego),
  • rynek urządzeń używanych w organizacjach,
  • rynek urządzeń produkcyjnych.

Korzyści ekonomiczne z rozwoju IoT będą tym większe im szybciej i konsekwentniej będziemy działać na rzecz tworzenia warunków prawnych, infrastrukturalnych i społeczno-gospodarczych dla rozwoju Przemysłu 4.0. Potrzebne są aktywne działania w zakresie profilowania, specjalizacji i integracji europejskiego przemysłu cyfrowego w sposób odpowiadający jego możliwościom i aspiracjom. Przyjęta strategia działania  wynika z faktu, że cyfryzacja stanowi główny nurt innowacyjności.

Europejski Przemysł 4.0 będzie w stanie wzmocnić swą pozycję w gospodarce światowej tylko poprzez integrację działań na poziomie UE. Zdolność do absorbcji i rozwoju inteligentnego oprogramowania zdecyduje ostatecznie o poziomie innowacyjności, tempie rozwoju europejskiej gospodarki i dobrobycie społeczeństwa. Rozwój IoT w istotny sposób determinowany jest dostępnością infrastruktury szerokopasmowej i adaptacyjnego, samouczącego się oprogramowania (sztucznej inteligencji).  Sektor cyfrowy ma coraz większy wpływ na innowacyjność całego przemysłu i infrastruktury. Celem X edycji FG TIME będzie promocja zintegrowanych działań organizacyjnych i inicjatyw legislacyjnych na poziomie europejskim i szybkiej transformacji na poziom krajowy. Jesteśmy przekonani, że efektywność tego oddziaływania będzie zależeć od spójności regulacji definiujących warunki funkcjonowania rynku
z regulacjami w obszarach, w których mechanizmy rynkowe są nieefektywne, niewłaściwe lub nie mają zastosowania. W związku
z powyższym, wielkiego znaczenia nabrał europejski poziom współpracy przedsiębiorstw.

Sukces gospodarczy UE zależy od poziomu bezpośredniego zaangażowania przedsiębiorców w procesy integracyjne. Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że w Europie mamy za dużo konkurencji i egoizmów regionalnych, a za mało współpracy. Przystąpienie do Unii w pierwszej dekadzie tego wieku dużej grupy państw o odmiennej historii i niższym poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego dodatkowo skomplikowały procesy integracyjne. Kryzys gospodarczy i uchodźczy jeszcze bardziej utrudniły dialog i obniżyły tak niezbędne wzajemne zaufanie.

Jesteśmy przekonani, że poprawa komunikacji i atmosfery oraz współpracy przedsiębiorstw pomoże politykom w stanowieniu lepszych warunków dla rozwoju jednolitej gospodarki 4.0. Bezpośrednia współpraca przedsiębiorstw umożliwi wypracowanie nowych modeli biznesowych, właściwych dla gospodarki cyfrowej i stworzenie ekosystemu prawnego, który będzie wspierał ich rozwój.
W tym kontekście polsko-niemiecka współpraca przedsiębiorstw przemysłu 4.0 ma absolutnie kluczowe znaczenie. Od aktywności przedsiębiorstw zależy w jakim stopniu jednolity rynek UE stanie się czynnikiem wyrównującym różnice w poziomie rozwoju między wschodem a zachodem UE.

Chcemy, aby poczynając od X FG TIME Warszawa stała się stałym miejscem spotkań biznesu cyfrowego UE. Pragniemy wspólnie wypracowywać koncepcje rozwiązań prawnych, które najlepiej przysłużą się przyspieszaniu procesów integracyjnych. Rosnący wpływ ekonomii skali na efektywność działalności gospodarczej wymaga bardziej kompleksowego podejścia do koncepcji wspólnego rynku. Likwidacja barier celnych i wspólne programy badawczo-rozwojowe i niedokończona budowa strefy wspólnego handlu to zdecydowanie za mało. Niedokończone wdrożenie dyrektyw nowego podejścia i szereg barier pozataryfowych skutecznie hamują procesy integracyjne i wyrównawcze. Biznes potrzebuje bardziej jednolitego rynku w obszarze specyfikacji technicznych
i standardów, ujednolicenia systemu bankowo-finansowego, większej transparentności postępowań przetargowych, wspólnych regulacji dot. rynku pracy, czy też dopasowania prawa ochrony własności intelektualnej do obecnego poziomu rozwoju techniki. To tylko niektóre z problemów, z których rozwiązaniem mamy duże trudności ze względu na różnice w poziomie rozwoju gospodarczego i odmiennie ukształtowanych systemów prawnych. Egoizmy regionalne, wykorzystywane przez świat polityki również nie ułatwiają nam sytuacji. Jednak znacznie więcej nas łączy niż dzieli.

Przekształcając Forum Gospodarcze TIME w spotkanie niemieckich i polskich środowisk biznesowych zapraszamy przedsiębiorców za całej UE, mając nadzieje na biznesowy dialog pomiędzy wschodem i zachodem UE. Globalizacja, cyfryzacja i ekonomia skali to silne motywatory pogłębiania współpracy i działalności na rzecz niwelowania różnic pomiędzy poszczególnymi obszarami UE. Europa pozostanie najbardziej zaawansowanym i innowacyjnym rynkiem świata tylko wtedy, gdy zdołamy przeprowadzić do końca proces integracji społeczno-gospodarczej, pokonując wspomniane bariery. Rozwój przemysłu 4.0 da wiele korzyści wynikających
z pogłębiania więzi kooperacyjnych. Wspólna dyskusja i prace nad dopasowaniem środowiska prawnego do nowych technologii
i modeli biznesowych to najlepszy sposób na praktyczną realizacje procesu wielowymiarowej integracji UE.

Pilną i oczywistą jest potrzeba przyspieszenia budowy powszechnego dostępu szerokopasmowego 5G oraz niezbędnej do tego infrastruktury światłowodowej. Powinniśmy wypracować nowe modele biznesowe, instrumenty finansowe i adekwatne regulacje prawne. Już dzisiaj wiemy, że operatorzy telekomunikacyjni nie będą w stanie sfinansować samodzielnie budowy dostępu do sieci 5G. Dlatego koniecznym jest podjęcie dialogu z rządami i Komisją Europejską na temat stworzenia warunków umożliwiających szybkie pokonanie barier inwestycyjnych oraz uruchomienie finansowania na poziomie krajowym oraz UE.

Program X FG TIME będzie wyrażał potrzeby przedsiębiorców UE do tworzenia przyjaznych warunków dla rozwoju innowacyjności i koncentruje dyskusję na siedmiu obszarach tematycznych. Tematy te stanowią istotę prac wszystkich grup roboczych pracujących nad przygotowaniem ekosystemu prawno-finansowego dla rozwoju przemysłu 4.0.

  1. Powszechna robotyzacja i automatyzacja
  2. Maszyny autonomiczne w zakładach i przestrzeni otwartej
  • Interoperacyjność oprogramowania maszyn
  1. Znaczenie i modele biznesowe rozwoju infrastruktury 5G
  2. Cyfrowe usługi społeczne i publiczne
  3. Big Data dla Business Intelligence
  • Cyberbezpieczeństwo w mikro i makroskali

Każdemu z wymienionych powyżej tematów poświęcimy jedną sesję, składającą się z 20-minutowej prezentacji wprowadzającej
i dyskusji ekspertów. Poniżej przedstawiamy opisy wybranych problemów, które chcemy omówić w trakcie dwudniowych obrad X-go FG TIME. Poniższe opisy prosimy traktować jako wstępną propozycję KIGEiT, PIIiT i ZVEI, która może być modyfikowana zgodnie z sugestiami Rady Programowej i przedsiębiorców zainteresowanych bezpośrednio tematyką danego panelu.

Ad. I. Celem panelu jest wymiana poglądów na temat zasad budowy ram prawnych i technicznych europejskiej współpracy przemysłowej w gospodarce 4.0. Będziemy dyskutować o ekosystemie otwartym na powszechny udział przedsiębiorstw krajów UE, w rozwoju opartym na przyspieszającej innowacyjności. Głównym zagadnieniem, omawianym w czasie panelu będzie zakres
i zasady tworzenia warunków sprzyjających integracji przedsiębiorstw, zgodnie z potrzebami i logiką przemysłu 4.0. Sygnalizujemy potrzebę tworzenia otwartych systemów operacyjnych i specyfikacji technicznych, które umożliwią powszechny udział przedsiębiorstw w tworzeniu aplikacji, modułów produkcyjnych i systemów ich łączenia. Dotyczy to wszystkich aspektów produkcji
i przechowywania, transportu. Jasno zdefiniowane ramy prawne i techniczne są niezbędne szczególnie w gospodarce zależnej od innowacyjności MŚP.  Ważnym jest zapewnienie kompatybilności i interoperacyjności urządzeń funkcjonujących w IoT. Standaryzacja jest również podstawą maksymalizacji efektów ekonomicznych wynikających z ekonomii skali. Interoperacyjność robotów, oprogramowania i ich elementów składowych pogłębią i ułatwią wspólne opracowywanie większych systemów przez grupy niezależnych firm.

Roboty i automaty przeznaczone do pracy w różnych warunkach muszą pracować w oparciu o otwarte specyfikacje techniczne, co pozwoli wszystkim producentom i użytkownikom na bezpieczną i efektywną ich eksploatację. Powinny stać się integralną częścią świata urządzeń sieciowych korzystających z IoT. Użytkownik powinien być zawsze poinformowany, czy dana maszyna jest robotem czy automatem. To umożliwi świadome stosowanie inteligentnego oprogramowania (AI).

Rośnie rola UE w sprawnym stanowieniu norm i obowiązkowych specyfikacji technicznych na wielu poziomach: metrologicznym, zarządczym i produktowym. Należy przyspieszyć prace normalizacyjne i standaryzacyjne. Obowiązkowe specyfikacje techniczne ułatwią robotom i automatom korzystanie z całości infrastruktury technicznej, przyczyniając się do jej maksymalnie efektywnego wykorzystania.

Ad. II. Zasady funkcjonowania maszyn autonomicznych w zakładach pracy i w przestrzeni otwartej to jeden z ważnych elementów tworzenia ekosystemu gospodarki 4.0. W wypadku zakładów, przedefiniowania wymaga system reguł organizacji bezpieczeństwa pracy w sytuacji, gdy będzie dochodzić do złożonych interakcji człowiek – maszyna. Jeszcze bardziej złożonym jest określenie funkcjonowania maszyn autonomicznych w otwartej przestrzeni publicznej. Chcemy podjąć dyskusję o wspólnych zasadach, na jakich samochody autonomiczne i inne bezobsługowe urządzenia takie jak np. maszyny rolnicze, budowlane, drogowe itd. powinny być dopuszczane do pracy w systemie otwartym. Przyszedł już czas na określenie kwalifikacji, uprawnień i zakresu odpowiedzialności użytkowników profesjonalnych i powszechnych za poprawne i bezpieczne wprowadzenie tego typu urządzeń do użytku. Powinniśmy pilnie określić, w jaki sposób urządzenia autonomiczne będą korzystały z szerokopasmowego dostępu do IoT, by zminimalizować koszty budowy stosownej infrastruktury teleinformatycznej. Tworzona właśnie specyfikacja techniczna sieci mobilnych 5G powinna spełniać jasne wymogi IoT we wszystkich klasach zastosowań.

Tempo modernizacji systemów prawnych państw członkowskich UE w tym zakresie powinno być zbliżone i oparte na wspólnych specyfikacjach technicznych. W przeciwnym razie zaczną powstawać niekompatybilne systemy prawne gospodarki cyfrowej,
a różnice w poziomie rozwoju gospodarczego poszczególnych krajów i regionów ponownie będą się pogłębiać. W ramach panelu będziemy starali się odpowiedzieć na pytania o możliwości ściślejszej współpracy przemysłu i administracji celem przyspieszenia niezbędnych zmian. W interesie przemysłu UE jest, aby warunki prawne dla funkcjonowania nowych modeli biznesowych były wdrażane jednocześnie we wszystkich krajach UE. Zwrócimy uwagę na znaczenie edukacji i kształcenia, które stanowią główną barierę spowalniającą procesy cyfryzacji, która jest istotą wszystkich omawianych tu zmian.

Wspólna organizacja przestrzeni pracy autonomicznych samochodów i maszyn rolniczych wymaga pilnie  prac legislacyjnych, by zapobiec powstawania kolejnych różnic w specyfikacjach branżowych i w rozwoju społeczno-gospodarczym poszczególnych krajów UE.

W tym kontekście niepokoić musi europejski poziom zarządzania wdrażaniem elektromobilności, której intensywny wzrost zbiegnie się w czasie z wdrażaniem autonomicznego transportu, sieci 5G i inteligentnego oprogramowania. W trakcie panelu postaramy się zdefiniować rolę przemysłu cyfrowego w kształtowaniu strategii rozwoju transportu autonomicznego i wdrożenia do praktyki reguł definiujących formalnie specyfikacje niezbędnego oprogramowania i monitoringu/opomiarowania.

Ad. III. W technice komputerowej pojawiła się nowa jakość, która zdefiniuje na nowo konstrukcje procesorów i cyfrowych układów elektronicznych. Samouczące się, inteligentne oprogramowanie, korzystające z osiągnięć w pracach nad sztuczną inteligencją, weszło niepostrzeżenie w okres komercjalizacji. Powstają nowe, zasadniczo odmienne od dotychczasowych zasady tworzenia
i weryfikacji oprogramowania. Coraz powszechniejsze staje się stosowanie modułów statystycznego przetwarzania danych
z wykorzystaniem sieci neuronowych, nazywanych popularnie modułami sztucznej inteligencji. Rośnie jednocześnie wrażliwość infrastruktury na wszelkie niedoskonałości oprogramowania zarówno w zakresie odporności na cyberataki jak i awarie.

Istnieje oczywista potrzeba upowszechnienia układów elektronicznych i oprogramowania tworzonego zgodnie z zasadą „secure by design”. Rozpoczynający się właśnie nowy etap w rozwoju techniki komputerowej daje Europie okazje do nadrobienia zaległości
w zakresie rozwoju elektroniki cyfrowej i oprogramowania. W szczególności potrzebujemy nowych ram kompatybilności
i interoperacyjności dla nowej generacji maszyn cyfrowych. Istnieje potrzeba uruchomienia europejskiego programu projektowania, budowy i produkcji nowej generacji cyfrowych układów procesorowych wielkiej skali integracji właściwych dla techniki sztucznej inteligencji, takich jak np. procesory tensorowe. Europa potrzebuje nowego otwarcia w zakresie techniki elektronicznej o skali porównywalną do projektu Airbus, dzięki któremu Europa odbudowała swe kompetencje w zakresie techniki lotniczej.

Warunkiem powodzenia koncepcji objęcia czołowej pozycji na rynku IoT jest opracowanie jasnej strategii budowy interoperacyjności oprogramowania nowej generacji. Tylko w taki sposób możemy liczyć na uruchomienie potencjału intelektualnego istniejącego
w krajach UE dla budowy istotnej przewagi konkurencyjnej na rynku oprogramowania dla przemysłu i gospodarki 4.0.

Ad. IV. Panel ten będzie poświęcony metodom przyspieszenia budowy powszechnego dostępu 1 Gbps+. Omówimy wnioski płynące z faktu, że sprawne funkcjonowanie IoT wymaga bezprzewodowego dostępu o takiej jakości i przepustowości, jaki dostępny jest poprzez światłowód. Skuteczna strategia budowy powszechnego dostępu 5G wymaga strategii budowy gęstej sieci światłowodowej. Odniesiemy się do prognoz, które wymagają radykalnego przyspieszenia inwestycji.  Będziemy pytać ekspertów o rozwiązania systemowe, które mogłyby usunąć niedomagania obecnych warunków budowy i eksploatacji sieci szerokopasmowych. Szczególnie ważnym jest określenie modeli biznesowych funkcjonowania sieci, co powinno być punktem wyjścia do uruchomienia niezbędnych środków inwestycyjnych. Przenalizowania wymagają wszystkie aspekty budowy i współużytkowania powszechnej gęstej sieci światłowodowej. Reorganizacja tego rynku, poczynając od prawa budowlanego poprzez ekosystem prawny określający prawa i obowiązki wszystkich uczestników rynku i ostatecznych beneficjentów, to warunek konieczny utrzymania krajów UE w awangardzie przemian określanych jako budowa gospodarki 4.0. To zadania, które daleko wykraczają poza możliwości finansowe i organizacyjne operatorów infrastruktury teleinformatycznej.

Ad. V. Od kilkudziesięciu lat rosną bazy danych i możliwości kolejnych generacji maszyn i urządzeń cyfrowych. Łącznie stanowią bezcenny fundament dla wielu nowych usług powszechnych. Osiągnięcia w zakresie sztucznej inteligencji mogą radykalnie obniżyć koszty ich integracji i wykorzystania. „Big Data” – pojęcie związane z eksploracją i wykorzystaniem danych wymaga ustanowienia reguł dostępu, właściwych dla nowych modeli biznesowych i usług. Pilnym zadaniem jest stworzenie ram prawnych,
zapewniających bezpieczne wykorzystanie tych danych do kreacji wartości dodanej, z poszanowaniem zasad ochrony danych osobowych i praw własności intelektualnej. Usprawnianie i tworzenie warunków do rozwoju nowych usług powszechnych w pełni wykorzystujących możliwości techniki cyfrowej, zmusza zwiększenia innowacyjności w tym obszarze. Wymaga to pogłębienia współpracy przedsiębiorstw komercyjnych i organizacji realizujących usługi publiczne.

Szczególnie duże możliwości usprawnień tkwią w systemach ochrony zdrowia i opieki społecznej. E-Zdrowie to trudny
i kapitałochłonny element inwestycji w rozwój społeczeństwa opartego na wiedzy, ale są to inwestycje, które mogą mieć najszybszą stopę zwrotu. W większości krajów wysokorozwiniętych rośnie rola Państwa w ich programowaniu i finansowaniu. W Polsce jest to nabrzmiewający problem, który powinien być rozwiązywany poprzez szybkie i powszechne wprowadzanie e-diagostyki, wdrożenie elektronicznej karty pacjenta i zintegrowanej cyfryzacji zarządzania systemem służby zdrowia oraz rozbudowę systemu profilaktyki. Te same problemy są widoczne w innych systemach usług publicznych  np.: LLL, KRS, CEPIK itp.

Celem panelu jest spojrzenie na europejski wymiar tej problematyki. Wydaje się, że wspólne prace nad cyfrową modernizacją tych usług znacznie zwiększą ich sprawność, jakość i efektywność ekonomiczną.

Ad. VI. Business Intelligence to pojęcie tyleż popularne co ciągle słabo oswojone na poziomie praktycznym. Jest postrzegane głównie przez pryzmat Big Data w dużych firmach, a rzadziej jako poziom dojrzałości i gotowości przedsiębiorstwa do współpracy
z innymi przedsiębiorstwami w przestrzeni wirtualnej. To zespół działań systemowych w przedsiębiorstwie czy też organizacji, która na podstawie danych buduje wiedzę i informacje o przedsiębiorstwie. Te działania muszą osiągnąć wymiar systemów informatycznych zdolnych do komunikacji z analogicznymi systemami innych przedsiębiorstw i organizacji. Ich interoperacyjność jest warunkiem koniecznym automatyzacji interakcji pomiędzy przedsiębiorstwami. Można zaryzykować stwierdzenie, że BI to działania biznesowe otwierające przedsiębiorstwo na uczestnictwo w integracji przemysłowej 4.0. Standaryzacji i normalizacji ulega wymiana informacji pomiędzy przedsiębiorstwami i Państwem dla celów statystycznych i podatkowych. Takiej samej normalizacji wymagają systemy BI, by przedsiębiorstwo było otwarte na uczestnictwo w procesach integracji horyzontalnej Przemysłu 4.0.

Ad. VII. Cyberbezpieczeństwo to priorytet infrastrukturalny, legislacyjny oraz organizacyjny. Ma on swój wymiar makro oraz mikro. Wymiar makro to problem  ochrony wielkich systemów zarządzania i monitoringu infrastruktury technicznej, danych gromadzonych o obywatelach i gospodarce przez Państwo, danych gromadzonych przez duże organizacje gospodarcze itd.. Wymiar mikro to ochrona cyfrowa dóbr każdego obywatela i małej firmy. Dla przeciętnego obywatela imperatyw zamknięcia mieszkania, samochodu i ich ubezpieczenie to oczywistości. To niemal odruch, którego są pozbawieni, gdy chodzi o dostęp do komputera, konta bankowego, kart płatniczych i danych osobistych. Zespół odpowiedzialnych zachowań w przestrzeni cyfrowej powinien stać się przedmiotem kształcenia na poziomie podstawowym. Cyber ochrona makro i mikro są ze sobą ściśle związane poprzez czynnik ludzki. Dlatego świadomość zagrożeń cyfrowych i odruchy obronne powinny być kształtowane na poziomie kulturowym. To wymaga aktywności Państwa na poziomie programów edukacyjnych, decyzji legislacyjnych i normalizacyjnych. Problem jest obecny w przestrzeni publicznej, ale zbyt często postrzegany głównie jako zadanie dla specjalistów IT, więc działania są zbyt wolne i fragmentaryczne.

Gorąco zachęcamy do udziału w Forum i dyskusji na kluczowe tematy związane z postępem technicznym i cywilizacyjnym.